fot. Teslariu Mihai/Unsplash (zdjęcie ilustracyjne)
Łysienie androgenowe jest najczęstszą przyczyną utraty włosów zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet. Schorzenie rozwija się stopniowo i przez wiele lat może pozostawać niemal niezauważone. Pierwszym sygnałem zwykle nie jest nagłe wypadanie włosów, lecz ich stopniowe przerzedzanie, zmniejszanie średnicy oraz utrata objętości fryzury. Wczesne rozpoznanie ma duże znaczenie, ponieważ współczesna medycyna dysponuje metodami, które mogą spowolnić postęp choroby.
Z tego artykułu dowiesz się:
- czym jest łysienie androgenowe,
- jakie są jego najczęstsze przyczyny,
- dlaczego dochodzi do miniaturyzacji mieszków włosowych,
- czym różni się łysienie androgenowe u kobiet i mężczyzn,
- jak wygląda diagnostyka,
- jakie metody leczenia mają potwierdzoną skuteczność.
Czym jest łysienie androgenowe?
Łysienie androgenowe (androgenetic alopecia, AGA) to przewlekła choroba mieszków włosowych uwarunkowana jednoczesnym wpływem genów oraz hormonów androgenowych. Wbrew powszechnemu przekonaniu nie jest ono wywołane wyłącznie nadmiarem testosteronu. Kluczową rolę odgrywa przede wszystkim genetycznie uwarunkowana wrażliwość mieszków włosowych na dihydrotestosteron (DHT), czyli aktywną pochodną testosteronu.
Pod wpływem DHT mieszki włosowe stopniowo ulegają miniaturyzacji. Każdy kolejny włos staje się cieńszy, krótszy i słabszy, a faza jego wzrostu ulega skróceniu. Z czasem część mieszków przestaje wytwarzać włosy końcowe, produkując jedynie bardzo cienkie włosy meszkowe lub całkowicie zanika ich aktywność.
Jakie są przyczyny łysienia androgenowego?
Rozwój choroby jest wynikiem współdziałania kilku czynników. Najważniejsze znaczenie mają predyspozycje genetyczne oraz działanie androgenów, zwłaszcza DHT. Nie oznacza to jednak, że każda osoba z podwyższonym poziomem androgenów będzie łysieć. O przebiegu choroby decyduje przede wszystkim indywidualna wrażliwość mieszków włosowych.
Ryzyko wystąpienia łysienia androgenowego wzrasta wraz z wiekiem, jednak pierwsze objawy mogą pojawić się już po okresie dojrzewania. U kobiet do nasilenia problemu często dochodzi po menopauzie, kiedy zmienia się równowaga hormonalna organizmu.
Jak wygląda łysienie androgenowe u kobiet i mężczyzn?
Przebieg choroby różni się w zależności od płci.
U mężczyzn zwykle obserwuje się cofanie linii włosów na skroniach oraz przerzedzanie włosów na szczycie głowy. Z czasem oba obszary mogą się połączyć, prowadząc do znacznego wyłysienia.
U kobiet najczęściej dochodzi do rozlanego przerzedzenia włosów w okolicy przedziałka i na szczycie głowy. Charakterystyczne jest to, że przednia linia włosów zwykle pozostaje zachowana. Całkowite wyłysienie u kobiet występuje znacznie rzadziej niż u mężczyzn.
Jak rozpoznaje się łysienie androgenowe?
Podstawą rozpoznania jest wywiad medyczny oraz badanie skóry głowy przeprowadzone przez lekarza dermatologa, do którego może (a wręcz powinien podczas wizyty) odesłać trycholog. Obecnie jednym z najważniejszych badań jest trichoskopia, czyli nieinwazyjna ocena skóry głowy i mieszków włosowych przy użyciu specjalnego powiększenia, może ją wykonać trycholog. Pozwala ona odróżnić łysienie androgenowe od innych przyczyn utraty włosów, takich jak łysienie telogenowe czy choroby zapalne skóry.
W niektórych przypadkach lekarz może również zlecić badania laboratoryjne, aby wykluczyć inne schorzenia mogące powodować nadmierne wypadanie włosów.
Czy łysienie androgenowe można zatrzymać?
Łysienie androgenowe jest chorobą przewlekłą, dlatego obecnie nie istnieje metoda pozwalająca na jego całkowite wyleczenie. Możliwe jest jednak skuteczne spowolnienie postępu choroby, a u wielu pacjentów także częściowe odtworzenie owłosienia.
Najlepiej udokumentowaną skuteczność mają preparaty z minoksydylem stosowane miejscowo. U mężczyzn stosuje się również finasteryd, który zmniejsza produkcję DHT. W wybranych przypadkach lekarz może rozważyć także inne metody leczenia, zależnie od płci, wieku, przeciwwskazań oraz stopnia zaawansowania choroby.
Ważne jest, aby pamiętać, że efekty terapii pojawiają się stopniowo, zwykle po kilku miesiącach regularnego leczenia. Przerwanie terapii najczęściej prowadzi do ponownego postępu łysienia.
Co ważne (i jeszcze raz powtórzę), o ile z problemem możecie, i warto, pójść do trychologa, o tyle w przypadku rozpoznania powinien odesłać do lekarza. Specjalista z zakresu trychologii estetycznej (kosmetologicznej) nie leczy. Leczy wyłącznie lekarz (dermatolog, specjalista z zakresu trychologii klinicznej). Trycholog, przy współpracy z lekarzem specjalistą może podejmować działania pielęgnacyjne, dlatego warto skorzystać z takiej możliwości.
Podsumowanie
Łysienie androgenowe jest najczęstszą postacią utraty włosów i wynika z połączenia czynników genetycznych oraz działania hormonów androgenowych. Charakterystycznym objawem jest stopniowa miniaturyzacja mieszków włosowych, prowadząca do przerzedzenia fryzury. Im wcześniej zostanie rozpoznane, tym większa szansa na zahamowanie jego postępu. W przypadku nasilonego lub szybko postępującego wypadania włosów warto skonsultować się z dermatologiem lub lekarzem zajmującym się chorobami włosów, aby wdrożyć odpowiednią diagnostykę i leczenie.